‘Socialisme of barbarij’ als actuele keuze— honderd jaar na Rosa Luxemburgs brochure

Kees van der Pijl

Precies een eeuw geleden, in 1916, verscheen de door Rosa Luxemburg in de gevangenis geschreven brochure De crisis der sociaaldemocratie, onder haar schuilnaam Junius. Het eerste hoofdstuk daarvan heeft in verschillende edities de titel ‘Socialisme of barbarij’ meegekregen en is na een eeuw nog verrassend actueel.

Met de ‘barbarij’ bedoelde Luxemburg de Eerste Wereldoorlog, waarbij zij de Duitse SPD verantwoordelijk hield voor de massaslachting die sinds 1914 gaande was.

Verkracht, onteerd, wadend door het bloed, druipend van vuil—zo staat de burgerlijke maatschappij daar, zo is ze’, aldus Luxemburg. ‘Niet als ze zich, opgesmukt en deugdzaam, voordoet als cultuur, filosofie en ethiek, orde, vrede and rechtsstaat—maar als verscheurend wild dier, als heksensabbat van de anarchie, pestwalm voor beschaving en mensheid—zo toont ze zich in haar ware, naakte gedaante. En midden in deze heksensabbat voltrok zich een wereldhistorische catastrofe: de capitulatie van de internationale sociaaldemocratie’.

Lees verder

Waarom links geen antwoord meer heeft op Wilders

Hans van Zon

Enkele tientallen grote ondernemers hebben een comité gevormd dat een beeld moet vormen van de toekomst van Nederland en dat moet bezien hoe het land verbeterd kan worden (Het Financieele Dagblad, 7 november 2015).

Hier hoef je bij de linksliberalen – D66 en grote delen van de PvdA en GroenLinks – niet mee aan te komen, omdat zij het ‘vooruitgangsgeloof’ hebben afgeschaft. De maakbaarheid van de samenleving zou immers een achterhaald idee zijn. Er zou hoogstens plaats zijn voor wat knutselen in de marge en alleen het individu, losgemaakt van zijn sociale wortels, zou nog maakbaar zijn.

Postmodernisme

In het DNA van de linksliberalen is een verwaterd postmodernisme doorgesijpeld, ook al hebben ze Foucault (foto) of Derrida zelden in handen gehad. Volgens de postmoderne filosofen hebben de ‘Grote Verhalen’ – de ideologieën of omvattende theorieën van het moderne tijdperk, die van de Verlichtingsdenkers een primitief vooruitgangsgeloof zouden hebben overgenomen – geleid tot de catastrofes van de twintigste eeuw. Met ‘socialisme’ hoef je bij hen dus niet meer aan te komen.

Maar door dat alles zijn de linksliberalen theoretisch én praktisch tandeloos gemaakt.

Lees verder