Postfascisme (2 en slot) Wat kan links leren uit het verleden?

Waarin onderscheiden de sterk groeiende extreemrechtse bewegingen in Europa, de VS en Brazilië zich van de klassieke fascistische beweging? En wat hebben zij gemeen? Deze actuele vragen beantwoordt historicus prof. Enzo Traverso van Cornell University in de VS uitvoerig in een interview (Jacobin, februari 2019) over zijn boek The New Faces of Fascism. Wij publiceren de onverkorte vertaling van dit interview in twee afleveringen.

In deze tweede aflevering gaat het over extreemrechts dat het gat opvult van de sociaal-democratie. Linkse bewegingen moeten zichzelf opnieuw uitvinden, maar ook een volstrekt andere inhoud brengen dan het rechtspopulisme. Bijvoorbeeld een andere houding jegens vluchtelingen, stelt prof. Traverso. De goede verstaander herkent in het interview ongetwijfeld ook elementen uit de Nederlandse situatie.

Traditionele waarden

U schrijft over het ‘doorbreken van het stilzwijgen’ rond openlijke uitingen van fascistische of extreemrechtse politieke entiteiten. U erkent daarbij dat extreemrechts in Europa enige legitimiteit heeft verworven door het gat op te vullen van de terrein verliezende sociaal-democratische partijen, maar lijkt tegelijkertijd een diepere kwestie aan de orde te stellen die raakt aan het idee van wat u een ‘regime van historiciteit’ noemt. Kunt u nader ingaan op het verband dat u legt tussen onze ‘democratieën zonder geheugen’ en de opkomst van extreemrechts?

Het postfascisme is een wereldwijd verschijnsel dat echter niet steeds dezelfde kenmerken heeft. Dit explosieve mengsel van nationalisme, xenofobie, racisme, charismatisch leiderschap, ‘identiteitspolitiek’ en verzet tegen globalisering kan verschillende vormen aannemen.

Lees verder

Postfascisme (1) Steunen de elites extreemrechts?

Waarin onderscheiden de sterk groeiende extreemrechtse bewegingen in Europa, de VS en Brazilië zich van de klassieke fascistische beweging? En wat hebben zij gemeen? Deze actuele vragen beantwoordt historicus prof. Enzo Traverso van Cornell University in de VS uitvoerig in een interview (Jacobin, februari 2019) over zijn boek The New Faces of Fascism. Wij publiceren de onverkorte vertaling van dit interview in twee afleveringen.

In deze eerste aflevering gaat het over rechtspopulistische retoriek, diverse vormen van racisme en het nationalisme dat het Europese financierskapitaal bedreigt. Anderzijds nemen rechtse regeringen steeds vaker de voorstellen van extreemrechts over, constateert prof. Traverso. De goede verstaander herkent in het interview ongetwijfeld ook elementen uit de Nederlandse situatie.

Elites zien zich bedreigd

De huidige debatten over fascisme en populisme verzanden vaak in semantiek. In The New Faces of Fascism gaat u anders te werk. U maakt zich meer zorgen over hoe die begrippen worden gebruikt in het publieke debat en wat ze kunnen onthullen over het ‘publieke gebruik van de geschiedenis’. Kunt u iets zeggen over de algemene inspiratie voor uw boek?

Interpretaties uit het verleden zijn niet los te zien van het huidige publieke gebruik. Ik ben geïnteresseerd in het analyseren van het fascisme, maar mijn werk is niet louter geschiedkundig en ook niet politiek ‘neutraal’. Ik maak bijvoorbeeld een onderscheid tussen fascisme en populisme: fascisme betekent het vernietigen van de democratie; populisme is een politieke stijl die verschillende en soms tegengestelde richtingen op kan gaan, maar meestal binnen een democratisch kader.

Lees verder

Bestrijd racisme en fascisme! lessen uit de Februaristaking

Tijdens de Tweede Wereldoorlog is er één keer massaal en openlijk geprotesteerd tegen de Jodenvervolging in Europa. Tienduizenden mensen, onder wie veel overheidspersoneel, legden op 25 februari 1941 in Amsterdam en omstreken twee dagen lang het werk neer. Ook dit jaar is deze heldhaftige staking weer herdacht bij de Dokwerker in Amsterdam.

Hieraan voorafgaand heeft het Amsterdamse FNV-comité op 25 februari 2019 traditiegetrouw zijn eigen bijeenkomst gehouden in het Amsterdamse stadhuis en een krans gelegd bij de herdenkingsplaquette in de Putsgang. Hieronder de tekst van de toespraak van Ewout van der Hoog, secretaris van het Comité van Waakzaamheid tegen Herlevend Fascisme.

ComiteWaak(28of 1)

De Februaristaking van ’41 inspireert ons nog steeds. Neem de herdenkingsplaquette. De laatste regel luidt: ‘Hun moed sterkt ons in de strijd tegen racisme en fascisme in de huidige tijd.’ Dat is de kern, want wij leven nu. En we kunnen de stakers niet beter eren dan hun strijd tegen racisme en fascisme nu voort te zetten.

Lees verder

Landelijke demonstratie 23 maart: SAMEN TEGEN RACISME

In het kader van de Internationale Dag tegen Racisme roepen we op om samen zichtbaar te zijn op straat. Een luide minderheid heeft het debat gekaapt, maar wij zijn met meer!

Demonstreer daarom mee:

● Tegen elke vorm van racisme, vóór diversiteit en solidariteit!
● Tegen wapenhandel, oorlogspolitiek en klimaatverandering, vóór een menselijk asielbeleid !
● Tegen de opmars van rechts-populisme en extreem-rechts, vóór een sociaal en rechtvaardig Nederland !

Wij staan op een kruispunt. Overal in de wereld zien wij hoe rechts-populistische en extreem-rechtse partijen in opkomst zijn en autoritaire leiders worden gekozen. Door in de aanloop naar de Europese verkiezingen hun campagnes op elkaar af te stemmen, proberen zij hun macht in de instituties verder te versterken. Deze partijen proberen de woede over onzeker werk, lastenverzwaringen en de afbraak van voorzieningen af te buigen door de schuld bij migranten, mensen van kleur en politiek links neer te leggen.

Deze afslag naar rechts vindt plaats in een context waarin de gevolgen van klimaatverandering steeds concreter worden. De klok tikt voor het nemen van de rechtvaardige maatregelen die nodig zijn om vernietigende klimaatchaos te voorkomen. Inwoners van het mondiale Zuiden en werkende mensen hier betalen nu de prijs.

Ook in Nederland is er sprake van een radicalisering van rechts. Met de PVV en FvD zijn er inmiddels twee partijen op de uiterst rechtse flank die steeds radicaler worden in hun retoriek en steeds verder gaan in hun omarming van extreem-rechtse denkbeelden. Haatzaaiende media stoken het vuurtje op. Fascistische groepen schrikken er niet voor terug om geweld te gebruiken. Een gevaarlijk voorbeeld hiervan zagen wij met de intimidatie van antiracisme-activisten die protesteerden tegen Zwarte Piet.

Na jaren van normalisering van moslimhaat in het publieke debat – en talloze geweldsincidenten tegen moskeeën – horen wij populistisch-rechts en extreem-rechts opnieuw antisemitische samenzweringstheorieën uitspreken. Op deze manier wordt er een klimaat geschapen waarin de veiligheid van onderdrukte groepen en migranten in het geding dreigt te raken.

In plaats van dat (centrum-) rechtse partijen zich hiertegen uitspreken, gaan zij er steeds verder in mee. Mensenrechten en democratische vrijheden komen onder druk te staan. Dit meebewegen met rechts-populisme en extreem-rechts – ook door delen van links – zien wij bijvoorbeeld als het gaat om de positie van vluchtelingen. Vluchtelingen worden gebruikt als zondebok voor een gebrek aan betaalbare woningen dat vooral het gevolg is van jarenlange bezuinigingen. De Nederlandse regering zet kinderen uit die hier al jaren wonen en soms zelfs zijn geboren. Tegelijkertijd heeft een steeds beperkender immigratiebeleid van Europese regeringen de Middellandse Zee in een massagraf voor migranten veranderd.

Maar is dit de enige afslag die wij kunnen nemen?

● Tegenover de manier waarop bevolkingsgroepen tegen elkaar worden uitgespeeld, zoeken wij de verbinding. Wij vieren onze diversiteit: onze uiteenlopende seksualiteit, gender-identiteit en culturele achtergrond.

● Tegenover de (online) haat en fysieke intimidatie plaatsen wij solidariteit. Een aanval op één, is een aanval op allen. Samen staan we sterk.

● En tegenover de afbraak van de verzorgingsstaat en cadeaus voor het bedrijfsleven maken wij ons sterk voor investeringen in goede en toegankelijke voorzieningen en echte banen voor iedereen!

Laten we solidariteit weer één van onze kernwaarden maken!

English: https://goo.gl/forms/pLhkz66srGHVdRo52

De bruine Renaissance van Thierry Baudet

Jeroen van der Starre (uit socialisme.nu)



De afgelopen vijftien jaar is moslimhaat in Nederland steeds verder genormaliseerd. Gevestigde politici gebruikten het om hun oorlogen in het Midden-Oosten te rechtvaardigen en de aandacht af te leiden van hun afbraak- en bezuinigingsbeleid. Wilders bouwde een electorale beweging op die zuiver en alleen is gebaseerd op racisme en haat.



Ondertussen hebben extreem-rechtse, maar ook serieuzere media racistische ideeën als ‘islamisering’ bon ton helpen maken: het AD geeft de extreem-rechtse propagandist Wierd Duk alle ruimte om deze samenzweringstheorie te verspreiden, maar ook iemand als Rosanne Hertzberger neemt het woord klakkeloos over. 



Image result for baudetIn Nederland heeft de voortschrijdende normalisering van dit soort racistisch en extremistisch gedachtengoed ertoe geleid dat er inmiddels twee extreem-rechtse partijen in het parlement zitten. Het Forum voor Democratie van Thierry Baudet is zeker de gevaarlijkste van deze twee en heeft geleerd van de fouten van Wilders. 



Lees verder

Hoe herdenk je de vijftien concentratiekampen in het Eemsland? Vijftien overwegingen

'Aside'

Ook dit jaar zijn de tienduizenden slachtoffers van de fascistische terreur in de Eemslandkampen weer herdacht in het Duitse Esterwegen, vlak over de grens. Waarschuwend voor het herlevende fascisme sprak daar op 12 mei 2018 Ewout van der Hoog, secretaris van het Comité van Waakzaamheid. Hij deed dit mede namens het Anti-Fascistisch Verzet Nederland / Bond van Antifacisten, vertegenwoordigd door zijn secretaris Hein van Kasbergen.

1. Grafschrift

Stil rusten boven de sterren en onder de graven. Maar van bovenaf spreken de stemmen der geesten, de stemmen der meesters: verzuim niet en blijf het goede doen! Hier krullen de boomkronen in eeuwige stilte, zij moeten de weldoeners van toen ten volle belonen. Wij dragen jullie op om hoop te hebben.

Een glanzende, positieve toekomstvisie van de grote Duitse dichter Goethe.  Past dat vandaag de dag nog? Ja. Net als in Goethes tijd. En hier staan wij.

Lees verder

Houd de straten en gemeenteraden vrij van racisme en fascisme!

De Februaristaking in 1941 is een massale daad van verzet en solidariteit geweest met onze Joodse medeburgers. Het herlevende racisme en fascisme, zowel in ons land als elders in Europa, maakt in dit Jaar van Verzet de herdenking van deze staking actueler dan ooit. Tijdens de landelijke herdenking in het Amsterdamse stadhuis heeft Max van den Berg, lid van het Comité van Waakzaamheid, een bomvolle zaal toegesproken over de noodzaak van eensgezinde strijd tegen racisme en fascisme. Hieronder zijn slotwoorden.

Max van den Berg

Hoe staat het, anno 2018, met het racisme in Europa? De rapporten van Amnesty International spreken van een groeiende haat tegen vluchtelingen en een beangstigende toename van het racisme in alle delen van Europa. De racistische partijen treden op onder verschillende schuilnamen: partij voor de vrijheid, partij voor het volk, nationale partij, democratische partij en ga zo maar door. Dat we die ontwikkeling serieus moeten nemen blijkt uit de volgende voorbeelden.

Portret van Bandera in neo-nazi demonstratie

De regering van Oekraïne geeft een portzegel uit met een foto van ‘de nationale Oekraïense held’. Wie is dat? Het blijkt Bandera te zijn. Wie was Bandera? Leider van de Oekraïense fascisten en een beruchte anti-Semiet . Op het eind van de Tweede Wereldoorlog haalden de nazi’s hem van stal in de hoop het Rode Leger alsnog tegen te houden met Oekraïense collaborateurs en SS’ers, berucht vanwege het uitmoorden van Joden en Polen en medebewakers van de kampen Auschwitz en Sobibor.

Lees verder

Wie waren de Februaristakers?

Rien Floris (uit Noordhollands Dagblad)

Wie waren de mannen en vrouwen die in 1941 opstonden tegen de Duitse bezetter? Na razzia’s in Amsterdam kwamen duizenden arbeiders in Amsterdam, de Zaanstreek, Velsen en Hilversum in verzet als protest tegen de Jodenvervolgingen. Het Comité Herdenking Februaristaking 1941 zoekt de nog niet vertelde verhalen.

Wie waren de Februaristakers?De Februaristaking in 1941 wordt aangezwengeld door de CPN en is de eerste grootschalige verzetsactie tegen de Duitse bezetter in Nederland. Zelfs de enige grootschalige opstand in z’n soort tegen de bezetter in heel Europa.

Aanleiding zijn de razzia’s in Amsterdam waarbij honderden Joodse mannen worden opgepakt.

Lees verder

Cultuurmarxisme, mix van halve waarheid, bedrog en schuldwijzerij

Zoals doorgaans het geval is met de ideeën van populistisch rechts is ook het zogenaamde “cultuurmarxisme” een uitvinding die ervoor bedoeld lijkt te zijn de schuld voor alle maatschappelijke problemen bij een helder omschreven doelgroep te leggen. Zo maak je later, als de mars door instituties met goed gevolg is afgelegd, gemakkelijker korte metten met ze. En, zoals ook wel vaker, zijn de bronnen van het gedachtegoed ook weer van duistere origine en in directe verbinding met de fascistische ideologie.

Hector Reban

In Nederland zijn bijvoorbeeld Thierry Baudet, Carel Brendel en Sid Lukkassen de wegbereiders van deze nieuwe loot aan de stam van het rechts-populisme, dat sinds de verkiezing van Donald Trump onmiskenbaar de weg naar de mainstream lijkt te hebben gevonden. Zelfs het statige Buitenhof gaf laatstgenoemde onlangs een podium zijn ideeën bij het partijkartel te introduceren.

Wat opvalt is dat cultuurmarxisme van “links” niet alleen een gevaar voor de economische orde zou vormen (het bezwaar van liberalen), maar ook uit zou zijn op de totale verwoesting van het etnisch-historische weefsel en de volksaard die daarop berust. Links wil niet zomaar politieke gelijkheid. Links dient als “globalistisch” spookbeeld achter de volledige uitwissing van de historisch-culturele nationale identiteit, totdat over de hele wereld slechts gelijksoortige amorfe brei van grijze atomen over zou blijven. Wie daar niet bang van wordt…

Beweerd wordt dan ook dat de Italiaanse marxist Antonio Gramsci, grondlegger van het begrip “culturele hegemonie” en daarmee bron van het kwaad, zich tegen “onze” joods-christelijke cultuur zou richten. In werkelijkheid spelen etniciteit en afkomst (mits niet klasse-gebonden) nauwelijks of hooguit indirect een rol in de ideeën die Gramsci formuleert en waarin hij “cultuur” als een manifestatie van sociaal-economische onderdrukking analyseert.

Lees verder

Tentoonstelling in het Verzetsmuseum: slachtoffers of daders?

Van 30 juni tot en met 12 november 2017 wordt in het Verzetsmuseum in Amsterdam de reizende expositie De Goelag, terreur en willekeur in de Sovjet-Unie gepresenteerd. Er is kritiek gekomen op de tekst in de uitnodigingsbrief voor de opening, op de website-tekst (inmiddels deels gewijzigd) en op de expositie zelf.

Hieronder het schrijven van Arthur Graaff, lid van het Comité van Waakzaamheid en landelijk woordvoerder van AFVN-BvA (Antifascistische Oud-Verzetsstrijders Nederland / Bond van Antifascisten), die als eerste zes onjuistheden in de aankondiging aankaartte, en de reactie van het Verzetsmuseum.

Arthur Graaff

Met stijgende verbazing heb ik de wervende website-tekst gelezen waarmee het Verzetsmuseum op 22 juni 2017 de expositie De Goelag, terreur en willekeur in de Sovjet-Unie meende te moeten beschrijven.

Nog diezelfde dag heb ik het museum hierop aangesproken. Mijn kritiek gold met name de volgende passage:

Vrijwel niemand weet dat daaronder ook duizenden Nederlandse slachtoffers waren: deels Nederlanders die vochten in Duitse dienst en die in Rusland krijgsgevangen waren gemaakt, maar ook veel idealistische communisten die voor de oorlog naar Rusland waren getrokken om te helpen aan de verwezenlijking van de rode droom, en die net als zovele Russen ook uit de gratie vielen.

Ik heb mijn kritiek in zes punten samengevat.

Lees verder