Waarom vreemdelingenhaat in Nederland?

Onderstaande tekst is gebaseerd op de bijdrage van de schrijver aan het driedaagse congres Rechte Politik in Europa van de Duitse vakbond IG Metall, dat van 23 tot 25 november jl. gehouden werd in Saarbrücken. Op de eerste dag werd na de inleidingen van functionarissen van de bond (2,9 miljoen leden) een overzicht van uiterst rechts gegeven in verschillende Europese landen. Op een forumdiscussie diezelfde avond, uitgezonden door de radio van Saarland, verklaarde de vice-premier van Saarland dat haar partij, de SPD, al 150 jaar onwrikbaar vasthoudt aan de grondwaarden van mensenrechten en solidariteit. Dit laatste overtuigde echter niet alle aanwezigen en was mede aanleiding om op de tweede dag, toen Frankrijk, Nederland en Duitsland zelf aan de orde kwamen, hierop nader in te gaan. Het was een vakbondscongres dat Nederlandse navolging verdient.

Kees van der Pijl

De situatie inzake uiterst rechts in Nederland is een aspect van een veel algemenere toestand, namelijk de systeemcrisis van het liberale kapitalisme waarin het Westen zich bevindt. Wilders is daarbij maar een symptoom.

Het kapitalisme van na de Tweede Wereldoorlog was gebaseerd op een klassencompromis tussen kapitaal en arbeid. De sociaal-democratie en de vakbonden, met de toen nog bloeiende industrie, vormden de kern daarvan.

Inmiddels heeft het georganiseerde kapitalisme en de daarbij horende sociale bescherming plaatsgemaakt voor een roofkapitalisme dat de maatschappij niets meer te bieden heeft. Het gebouw van de Industriebond FNV in Amsterdam, ooit een geduchte partij in de CAO-onderhandelingen, is nu een hotel.

Lees verder

Kapitalisme, de Brexit en Europees rechts

(redactie)

Alle keren dat inwoners van EU-landen zich konden uitspreken over de Europese politiek en in meerderheid nee hebben gezegd, zijn die uitspraken op autoritaire wijze genegeerd. De Europese Grondwet werd het Verdrag van Lissabon; de afwijzing van de afbraakpolitiek van de Eurozone in Griekenland werd genegeerd; en ook al werd het EU-Associatieverdrag met Oekraïne in april dit jaar door Nederland verworpen, de geadresseerden houden zich doof.

En nu heeft een meerderheid van de Britse kiezers gestemd voor het vertrek uit de EU, daarmee uiting gevend aan een in alle EU-landen levend verzet tegen de afbraakpolitiek ten behoeve van de allerrijksten, en tegen het dogma van de vrije markt. De paradox is dat Groot-Brittannië een van de belangrijkste aanjagers van die politiek is geweest… en nog steeds is.

Europa’ is altijd een kapitalistisch project geweest, maar onder wisselend gesternte. Tussen 1945 en de jaren 80 was het kapitalisme in Europa gebaseerd op een drietal compromissen: ten eerste tussen het kapitaal en de georganiseerde arbeid, ten tweede  tussen Oost en West, die het continent in Jalta hadden opgedeeld in een Amerikaans en een Sovjetblok; en ten derde, een compromis tussen Frankrijk en West-Duitsland.

Lees verder

‘Socialisme of barbarij’ als actuele keuze— honderd jaar na Rosa Luxemburgs brochure

Kees van der Pijl

Precies een eeuw geleden, in 1916, verscheen de door Rosa Luxemburg in de gevangenis geschreven brochure De crisis der sociaaldemocratie, onder haar schuilnaam Junius. Het eerste hoofdstuk daarvan heeft in verschillende edities de titel ‘Socialisme of barbarij’ meegekregen en is na een eeuw nog verrassend actueel.

Met de ‘barbarij’ bedoelde Luxemburg de Eerste Wereldoorlog, waarbij zij de Duitse SPD verantwoordelijk hield voor de massaslachting die sinds 1914 gaande was.

Verkracht, onteerd, wadend door het bloed, druipend van vuil—zo staat de burgerlijke maatschappij daar, zo is ze’, aldus Luxemburg. ‘Niet als ze zich, opgesmukt en deugdzaam, voordoet als cultuur, filosofie en ethiek, orde, vrede and rechtsstaat—maar als verscheurend wild dier, als heksensabbat van de anarchie, pestwalm voor beschaving en mensheid—zo toont ze zich in haar ware, naakte gedaante. En midden in deze heksensabbat voltrok zich een wereldhistorische catastrofe: de capitulatie van de internationale sociaaldemocratie’.

Lees verder

Afbraak van de democratie op z´n Frans, op z´n Braziliaans… Wie volgt?

(redactie)

De Franse premier Manuel Valls en zijn minister van arbeid Myriam El Khomri zijn er 12 mei in geslaagd de afbraak van de arbeidsvoorwaarden per decreet te laten passeren. Wat zegt ze op de foto tegen Valls: denk erom dat je niet hardop zegt dat we de democratie aan onze laars lappen?
Het zou kunnen, want het cynisme waarmee anno 2016 de logica van een in ontbinding verkerend economisch systeem wordt doorgevoerd, kent geen grenzen. Ook al zijn er al twee maanden demonstraties tegen de El Khomri-arbeidswet en al is zelfs de eigen fractie niet meer mee te krijgen in het project.

Eerst met behulp van de anti-terreurwetgeving, een sterke staat; dan de uitholling van de democratie. En dan klagen dat de beweging Nuit Debout (´de hele nacht op´) anarchistisch is, en haar bespotten dat de pogingen om ook de jeugd van de verarmde voorsteden erbij te trekken, zijn mislukt. De veelal allochtone jongeren maken zich immers niet druk om verslechtering van de arbeidsvoorwaarden, ze hebben in de meeste gevallen nog nooit een baan gehad.
En kunnen we nu echt zeggen dat het in Nederland niet die kant opgaat?

Lees verder

Klassentegenstellingen herontdekt na Oekraïne-referendum

Kees van der Pijl

Het referendum over het EU-Associatieverdrag met Oekraïne van 6 april 2016 is met een Nee beslecht.

Laat niemand zich troosten met de gedachte dat er maar 32 procent van de kiezers is opgekomen, al is daarmee de opkomstdrempel wel degelijk gehaald. Van de niet-stemmers zou volgens onderzoek van de NOS immers maar liefst een kwart zijn thuisgebleven omdat men ervan uitging dat de regering toch niets met de uitslag zou doen. Daar heeft het na de afwijzing in de Tweede Kamer van de motie-Van Bommel om de ratificatiewet in te trekken, dan ook weer alle schijn van.

De uitslag heeft ook geleid tot de (her)ontdekking van de klassentegenstellingen in onze maatschappij.

In Trouw, dat in de campagne consequent voor het Ja is opgekomen, werd op 8 april de balans opgemaakt. ‘De kiezers bij het referendum lieten zich veel minder leiden door hun partijvoorkeur dan door andere factoren. Opleiding speelt een grote rol. De woonomgeving ook.’ Kortom, er zijn klassenverschillen. Een geciteerde ‘electoraal geograaf’ spreekt zelfs van ‘soorten mensen’.

Lees verder

Gesprek met Roel Walraven (3) De vluchtelingenstroom en de taken van het Comité van Waakzaamheid

 

In dit derde en laatste gesprek over de vluchtelingenstroom beantwoordt Roel Walraven, lid van het Comité van Waakzaamheid, vragen over wat het Comité te doen staat tegen het oplevende nationalisme, racisme en zelfs fascisme. Aan de orde komen onder meer het organiseren van debatten, en het overtuigen en mobiliseren van mensen vanuit hun eigen problemen.

Wat staat het Comité van Waakzaamheid te doen, nu er zoveel nieuwe vluchtelingen naar ons land zijn gekomen?

Het Comité kan een aantal initiatieven nemen. We moeten het debat niet overlaten aan rechts, maar het initiatief nemen en dit debat organiseren.

Het Comité zou op verschillende plaatsen bijeenkomsten kunnen houden met discussies, en argumenten moeten inbrengen tegen het geluid van Wilders. En daar moet dus goed over nagedacht worden: welke argumenten hanteer je? Ik bedoel: Wilders roept bijvoorbeeld iets over de werkgelegenheid of dat ‘je kinderen worden bedreigd’. Daar moet tegenwicht in komen.

En met alle respect: dan kom je niet weg met alleen hele theoretische ideeën. Dan moet je komen met eenvoudige voorbeelden waar de mensen dagelijks mee te maken hebben. De mensen die tegen de AZC’s protesteren, komen ook niet met ingewikkelde dingen en gewoon met hun dagelijkse problemen tevoorschijn.

Die maken zich echt zorgen, ook over hun kinderen. Maar waarom zou een islamitische man slechter voor zijn en andermans kinderen zijn dan iemand anders? Daar is antwoord op te geven. Als je ziet hoe die mensen met hun kinderen op de arm binnenkomen, dan daar spreekt een liefde voor die kinderen uit, dat is niet anders dan bij de Nederlandse vaders en moeders.

Je kunt natuurlijk ook in je publiciteit hierop aanhaken, gewoon op de dagelijkse praktijk. Wat zeggen de mensen nou? En wat vinden wij daar nou van? En wat zegt Wilders? Want je ziet op het ogenblik dat door die aantrekkingskracht van Wilders ook de overheid steeds meer naar rechts gaat.

Lees verder

Gesprek met Roel Walraven (1) Oorzaken van de vluchtelingenstroom

Afgelopen jaar is er een nieuwe vluchtelingenstroom vanuit het Midden-Oosten en elders naar Europa op gang gekomen, die ook in Nederland de bevolking en de overheid voor nieuwe opgaven stelt. Het Comité van Waakzaamheid tegen Herlevend Fascisme pleit in dit verband voor humane oplossingen en waarschuwt tegen autoritaire tendensen.

In drie afleveringen publiceren wij een gesprek met Roel Walraven, oud-wethouder van Amsterdam voor de CPN en lid van de raad van toezicht van de Stichting Comité van Waakzaamheid, over de oorzaken van deze vluchtelingenstroom, over de reacties erop en over datgene wat ons te doen staat.

Het interview werd afgenomen door Ewout van der Hoog, Jeroen Merk en Kees van der Pijl.

Refugees from Syria arrive at the train station in Dortmund, GermanyIn dit eerste van drie gesprekken beantwoordt Roel Walraven vragen van onze redactie over de politieke en andere oorzaken van de vluchtelingenstroom; over mogelijke oplossingen zoals een goede opvang tot aan het sluiten van de grenzen; en over het toekomstige verblijf van de vluchtelingen in ons land.

Je hoort vaak de stelling dat uiteindelijk de Navo-interventies in Irak en elders geleid hebben tot de huidige volksverhuizing. Zie jij nog andere oorzaken?

Ik noem enkele elementen. Het kapitalisme zoekt zijn uitweg uit de economische crisis via oorlog. De bewapeningswedloop heeft een enorme vlucht genomen. En alles wat daar platgebombardeerd wordt, moet straks weer worden opgebouwd. Dat is niet nieuw.

We veroordelen terecht de wreedheden die ISIS begaat in het Midden-Oosten, maar pakweg zeventig jaar terug hadden we in ‘ons Westen’ al Auschwitz.

Het zijn de Amerikanen die op Japan twee atoombommen hebben gegooid, en in Korea biologische en in Vietnam chemische wapens hebben gebruikt. Zij hebben de wereld met massavernietigingswapens onder controle gebracht en hebben die nog steeds klaar voor gebruik liggen. Laten wij ons dus niet op de borst kloppen!

Wat wij ‘onze Westerse beschaving’ noemen, heeft ook een rol gespeeld in de kolonialisering van die landen in de afgelopen eeuwen. Er spelen hier geweldige economische belangen. Kijk, de Amerikanen hebben bij een van de vorige oorlogen gezegd: overal waar het Amerikaanse belang in het geding is, zullen wij ingrijpen. Nou, dat hebben ze in Irak duidelijk laten merken met hun inval. Daar zijn de mensen nog steeds de dupe van.

Lees verder

Moslimextremisme en crisis in het kapitalisme

Kees van der Pijl

Door onze vrienden van AFA Friesland werd ik gewezen op het artikel ‘Westerse oorlogszucht en moslimextremisme’ in het Vlaamse Marxistische Studies nr. 110 van de hand van Domenico Moro. Moro is socioloog, onderzoeker aan het Nationaal Instituut voor Statistiek van Italië (Istat), en lid van het nationaal politiek comité van de Rifondazione Comunista, waarin degenen zijn georganiseerd die niet zijn meegegaan in de omvorming van de communistische partij PCI naar de Democratische Partij.

Dat de Oorlog tegen de Terreur een uiting is van de crisis van het kapitalisme, kan op verschillende manieren worden uitgelegd. Ten eerste kan met deze Oorlog worden verhinderd dat de dollar door de neergang van de Verenigde Staten zijn status als internationale valuta verliest. Ten tweede is deze Oorlog een middel om een ooit uit het Middellandse Zeegebied geïmporteerde onderklasse in bedwang te houden.

Wat het eerste betreft: als grondstoffen en met name olie niet langer in dollars worden afgerekend, ondergraaft dat de macht van Amerika. Daarom moet de positie van Saoedi-Arabië en de andere Golfmonarchiën beschermd worden omdat zij de prijsbewegingen op de wereldoliemarktbeslissend beïnvloeden.

Lees verder

Grenzen aan de vluchtelingenstroom

Met de vluchtelingenstroom richting Europa tekent zich een crisis af die grote gevolgen dreigt te krijgen. Wordt hier de rekening voor de interventies en oorlogen in het Midden Oosten en Noord-Afrika gepresenteerd? Is dit de opstap naar een ruk naar extreem-rechts in Europa? Is het verzet daartegen voldoende  toegerust met argumenten die op brede steun kunnen rekenen?
Dat zijn de vragen die we ter discussie stellen. Na de eerdere tekst van Dick Boer hieronder de stellingname van Hans van Zon.

Hans van Zon

Sinds het eind van de jaren zestig is grenzen stellen binnen links geassocieerd met rechts. Met de nieuwe vluchtelingenstroom wordt de discussie voor wat betreft de landsgrenzen op scherp gesteld. Hier wordt betoogd dat openheid zonder grenzen destructief is.

Paul Scheffer heeft het in de NRC (24 oktober) aangedurfd om, onder andere, te pleiten voor een versterking van de EU-buitengrenzen. Thomas Spijkerboer antwoordde in de Volkskrant (30 oktober) met te stellen dat onder migratiedeskundigen een consensus bestaat over het feit dat de laatste 15 jaar scherpere EU-grensbewaking volstrekt ineffectief was en mensensmokkelaars in de hand gewerkt heeft. Deze ‘wetenschappelijke consensus’ ziet blijkbaar over het hoofd dat Spanje de instroom van vluchtelingen heeft weten in te dammen van bijna 40.000 in 2007 tot minder dan 5000 per jaar sinds 2010, middels een reeks verdragen met Afrikaanse kuststaten (The Economist, 17 oktober). Ter vergelijking: alleen in oktober van dit jaar zijn 218.000 migranten de Middellandse Zee overgestoken.

Lees verder

In Portugal mag een linkse meerderheid niet regeren. De euro gaat voor!

(redactie)

In Griekenland mocht Syriza nog een regering vormen, al is de ‘Griekse lente’ wel van erg korte duur geweest. In Portugal is links met een meerderheid uit de verkiezingen gekomen, maar zij mag zelfs die stap niet zetten.

Premier Pedro Passos Coelho, wiens rechtse coalitie 28 zetels verloor en bleef steken op 38,5 procent van de stemmen, betaalde daarmee de prijs voor de brutale aanpassing van lonen en pensioenen en de draconische bezuinigingen die Portugal opgelegd kreeg door de ‘Troika’ van IMF, Europese Commissie en Europese Centrale Bank.

Passos Coelho had eerder de aandacht getrokken met zijn uitspraak dat de levensstijl die ter wille van de euro aan de Portugese bevolking is opgelegd, zo lang moet worden volgehouden dat de mensen niet beter weten dan dat dit het normale leven is.

De kiezers dachten daar anders over en de linkse partijen, Socialisten, Communisten en Onafhankelijk Links, haalden samen 50,7 procent van de stemmen en daarmee de meerderheid in de Portugese assemblee.

Maar nu heeft president Anibal Cavaco Silva geweigerd de vorming van een linkse regering toe te staan.

Lees verder