Lessen van het Referendum over de Sleepnetwet

Op zaterdag 16 juni 2018 hield het Comité van Waakzaamheid een strategiebijeenkomst in Amsterdam. Leden en belangstellenden, zowel mensen met een lange staat van dienst als jongeren die zich in diverse bewegingen verdienstelijk hebben gemaakt, beraadslaagden op deze bijeenkomst over de hieronder opgenomen tekst en formuleerden voorstellen voor nieuwe activiteiten.

(redactie)

Drie jaar na het lanceren van het Comité van Waakzaamheid tegen Herlevend Image result for antifa demonstratiesFascisme is de politieke situatie, zowel internationaal als in Nederland, in belangrijke opzichten gewijzigd. In de oproep waarmee het Comité zich in februari 2015 presenteerde, lag de nadruk nog op de opkomst van nationalistisch uiterst rechts in Europa en van Wilders in Nederland. Inmiddels zijn na de Brexit en de verkiezing van Donald Trump de vreemdelingenhaat en het weer opleven van fascistische symbolen en bewegingen geen randverschijnsel meer.

Het heeft de hoofdstroom van de politiek bereikt. Die doorbraak kan ons inzicht in de gevaren voor de democratie vergroten.

Enerzijds gaat uiterst rechts verder met het mobiliseren van de onrust over de massa-immigratie. Ook het bagatelliseren van de nazitijd en van de misdaden die in de Tweede Wereldoorlog zijn begaan neemt onrustbarende vormen aan. En de campagne tegen Rusland – vooral in de Baltische staten, Polen en andere landen in Oost- en Midden-Europa – die in scherpte de vroegere Koude Oorlog met de Sovjet-Unie overtreft, draagt het hare bij.

Intussen zet de regering haar beleid van afbraak en bezuinigingen door.

Anderzijds voeden de gevestigde partijen, van centrum-links tot centrum-rechts, op verschillende manieren de onvrede. Vluchtelingen belanden hier als gevolg van oorlogen, vervolging en een gebrek aan bestaansmogelijkheden, waarvoor het Westen de hoofdverantwoordelijkheid draagt. Dit wordt nauwelijks aan de kaak gesteld. Als gevolg van de bezuinigings- en afbraakpolitiek moet de al aanwezige bevolking met de nieuwkomers concurreren om werk, onderwijs en voorzieningen. Ook dit wordt nauwelijks aan de kaak gesteld.

Intussen gebruiken de gevestigde partijen de Oorlog tegen de Terreur en de nieuwe Koude Oorlog met Rusland om de democratische rechten steeds verder af te breken.

In het referendum over de Sleepnetwet op 21 maart 2018 is ons Comité opgetreden voor een NEE, dat ook de overwinning heeft behaald. Niettemin is deze wet – die doorgifte van ongesorteerde communicatiegegevens naar de geheime diensten van de VS, het VK en andere landen mogelijk maakt – per 1 mei ongewijzigd ingevoerd. De minister van Binnenlandse Zaken Plasterk (PvdA) was in Nederland de drijvende kracht achter deze wet. Zijn opvolgster Ollongren (D66) heeft zich onverkort achter deze invoering geschaard. Daarnaast heeft D66, ooit opgericht om onder andere referenda mogelijk te maken, zich als regeringspartij akkoord verklaard met het afschaffen van het raadgevend referendum.

De gevestigde politieke partijen willen zo een eventueel verzet tegen hun afbraak- en oorlogspolitiek bij voorbaat monddood maken.

De uitzonderingstoestand in de jaren dertig in Duitsland maakte het mogelijk dat de regeringsmacht langs legale weg werd overgedragen aan de nazi’s, die daarop de ‘false flag’-operatie van de Rijksdagbrand aangrepen om de Weimardemocratie te vervangen door dictatuur en oorlogsvoorbereiding. Evenzo lopen wij hier nu het risico dat er een sterke staat met ingeperkte burgerrechten wordt uitgebouwd, die een rechts-populistische partij of coalitie – mocht deze aan de regering komen – de middelen in handen geeft om de democratie nog verder te beperken dan nu al het geval is.

Het afschaffen van de burger- en vakbondsrechten komt hiermee dichterbij, evenals de kans om betrokken te raken in grote oorlogen.

Drie jaren later is er des te meer reden voor waakzaamheid.