Hoe herdenk je de vijftien concentratiekampen in het Eemsland? Vijftien overwegingen

'Aside'

Ook dit jaar zijn de tienduizenden slachtoffers van de fascistische terreur in de Eemslandkampen weer herdacht in het Duitse Esterwegen, vlak over de grens. Waarschuwend voor het herlevende fascisme sprak daar op 12 mei 2018 Ewout van der Hoog, secretaris van het Comité van Waakzaamheid. Hij deed dit mede namens het Anti-Fascistisch Verzet Nederland / Bond van Antifacisten, vertegenwoordigd door zijn secretaris Hein van Kasbergen.

1. Grafschrift

Stil rusten boven de sterren en onder de graven. Maar van bovenaf spreken de stemmen der geesten, de stemmen der meesters: verzuim niet en blijf het goede doen! Hier krullen de boomkronen in eeuwige stilte, zij moeten de weldoeners van toen ten volle belonen. Wij dragen jullie op om hoop te hebben.

Een glanzende, positieve toekomstvisie van de grote Duitse dichter Goethe.  Past dat vandaag de dag nog? Ja. Net als in Goethes tijd. En hier staan wij.

2. Herdenken

Wij herdenken vandaag de tienduizenden slachtoffers uit de nazitijd in deze vijftien Eemslandkampen, tussen 1933 en 1945. Hier werden eerst de communisten gevangengezet, toen de sociaaldemocraten en toen de vakbondsleden. Die volgorde is niet toevallig; dat zag Martin Niemöller goed. En ten slotte de krijgsgevangenen, vooral uit de Sovjet-Unie.

Diegenen die vóór ons hun leven voltooid hebben, zo leg ik Goethe uit, spreken ons toe met de opdracht een moreel hoogstaand leven te blijven leiden. De generaties van nu die bevrijd zijn van de dictatuur, moeten zo de generatie van toen belonen voor die bevrijding.

Lees verder