Als de macht zijn oor te luisteren legt… (12) Wie alles weet kan alles verkopen

21 maart a.s. zal de Nederlandse kiezer gevraagd worden zich in een raadgevend referendum uit te spreken over de Wet inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv), oftewel Sleepnetwet. Het Comité van Waakzaamheid bestrijdt dat deze wet, die onbeperkt afluisteren mogelijk maakt, nodig is voor de strijd tegen het terrorisme en andere bedreigingen. In een serie korte beschouwingen zal betoogd worden dat de werkelijke drijfveren heel andere zijn. Wie een weloverwogen NEE-stem in het referendum wil uitbrengen moet deze drijfveren kennen!

Na 9/11 werd het mogelijk om elk beleid door te zetten onder aanroeping van ‘het terrorisme’. Ook de Wiv van minister Plasterk (foto) past in die politiek van de angst. Toen Glenn Greenwalds partner op Heathrow werd gearresteerd, werd hem verteld dat het openbaar maken van de Snowden-documenten ‘bedoeld was om een regering te beïnvloeden met als opzet om een politieke of ideologische zaak te dienen. Dat valt daarom onder de definitie van terrorisme’. Tijdens de Klimaattop van Parijs kregen Franse milieuactivisten huisarrest onder de antiterreurwetgeving. Julian Assange zit al zes jaar in een kamertje in de Ecuadoraanse ambassade in Londen vanwege een Europees arrestatiebevel, ook al een uitvinding van het terrorisme-tijdperk.

Alles weten om gericht toe te slaan. Daarvoor leveren Google, Facebook en andere internetfirma’s de gegevens; en wat de mensen daar niet vrijwillig deponeren wordt opgeveegd met ons sleepnet en doorgegeven aan de NSA. De grootste firma die zich met dataopslag bezighoudt is echter de marketingreus Acxiom. Met zijn 23.000 servers vist het bedrijf naar webgedrag en dat wordt ingedeeld in één van de 70 levensstijl-clusters die het onderscheidt. Dat is niet alleen voor reclame. Acxiom werkt nauw samen met de FBI, het Pentagon en Homeland Security en in 2001 benoemde het oud-NAVO-commandant Wesley Clark als lid van de raad van bestuur.

Clark regelde voor Acxiom de samenwerking met het Total Information Awareness-bureau van DARPA, het onderzoeksinstituut van het Pentagon. Dit onderstreept dat als de gegevens eenmaal in de VS zijn beland, en dat is waar onze AIVD en andere partners van de NSA ze ongesorteerd naartoe sturen, ze terechtkomen in een gigantisch privé-publiek netwerk dat ze beheert om veiligheidsredenen en om er winst mee te maken. Acxiom verkoopt zijn gegevens ook aan creditcardondernemingen, banken, beheerskantoren en verzekeringsmaatschappijen, alsook aan winkelketens, media en farmaceutische firma’s.

Ongeveer twee derde van het Amerikaanse inlichtingenbudget gaat naar privéfirma’s zoals Booz Allen Hamilton, waar Snowden werkte. Daaraan worden het werk (en de gegevens) uitbesteed, en wat er vervolgens mee gebeurt is vooral een kwestie van commercie. Het Total Information Awareness-bureau kwam bijvoorbeeld in 2003 in opspraak toen bleek dat de daar opgeslagen informatie ook werd gebruikt om op de optiebeurs te speculeren.

Aangezien de inlichtingendiensten ook medische gegevens en DNA-profielen opslaan, is het Acxiom-DARPA-onderzoek naar gedragsprofielen, alsmede geautomatiseerde opsporingen, identificatie en volgen van terreurverdachten en andere bewerking van data van groot belang. Tenslotte zullen programma’s zoals de 70 persoonlijkheidstypes van Acxiom dit soort gegevens gebruiken om met behulp van kunstmatige intelligentie mensen op te sporen. En die kunnen dan op een dag ontdekken dat ze, zonder ooit iets illegaals te hebben gedaan, doelwit van een veiligheidsonderzoek zijn. Alle reden dus om nee te stemmen in het referendum van 21 maart.

De artikelen in deze reeks zijn een bewerking van een langer document getiteld Surveillance Capitalism and Crisis’ waarin ook verwijzingen naar het bronnenmateriaal zijn opgenomen.