Als de macht zijn oor te luisteren legt… (10) Militarisering van de repressie

21 maart a.s. zal de Nederlandse kiezer gevraagd worden zich in een raadgevend referendum uit te spreken over de Wet inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv), oftewel Sleepnetwet. Het Comité van Waakzaamheid bestrijdt dat deze wet, die onbeperkt afluisteren mogelijk maakt, nodig is voor de strijd tegen het terrorisme en andere bedreigingen. In een serie korte beschouwingen zal betoogd worden dat de werkelijke drijfveren heel andere zijn. Wie een weloverwogen NEE-stem in het referendum wil uitbrengen moet deze drijfveren kennen!

De Wiv past in een uitbreiding van het begrip ‘veiligheid’ naar rellenbestrijding, grensbewaking en militarisering van de politie. In 1993 moesten Amerikaanse militairen zich met verliezen terugtrekken uit Mogadishu (Somalië) en vier jaar later begon een grootschalig trainingsprogramma om herhaling te voorkomen. In Irak bleek hoe moeilijk, ja feitelijk onmogelijk die opgave is.

Door grootschalige migratie vloeien de problemen van de sloppenwijken in de Derde Wereld en die in het Westen ook steeds meer in elkaar over. De rellen in de Franse voorsteden en de vergelijkbare explosie in Londen in augustus 2011, die daarna ook plaatsvond in twaalf andere steden, zijn voorbeelden. Vaak is als racistisch gevoeld gewelddadig politieoptreden de aanleiding, zeker in Amerikaanse steden. ‘Mogadishu’-achtige taferelen worden zo ook in het rijke Westen gemeengoed. Volgens een defensietijdschrift gaat het om ‘een strijdtoneel waarvan het steeds moeilijker wordt te weten wat er speelt’. Daar moet de Sleepnetwet van minister Plasterk (foto) uitkomst bieden.

Afluisteren is een onmisbaar middel om verzet tegen de afbraak van voorzieningen, tegen de armoede en tegen milieuvervuiling vóór te zijn. Tijdens de klimaattop in Parijs enkele jaren terug kregen een aantal milieuactivisten huisarrest onder de anti-terreurwetgeving. Iedereen die zich verzet is verdacht. Een Frans weekblad schrijft in dit verband dat het land bedreigd wordt door zowel ISIS (de ‘Islamitische staat’) als de CGT, de militante vakbond. Dat er onrust komt is onvermijdelijk, omdat het kapitalisme steeds minder mensen nodig heeft. Dat is de crisis waar we over praten.

Kennis van de netwerken waarin activisten opereren wordt zo de basis van repressie en de VS en Israël zijn ‘marktleiders’ in de militarisering daarvan. De VS omdat ze de politieman van de wereld zijn en natuurlijk hun eigen zwarte bevolking onder controle moeten houden; Israël omdat het de toonaangevende autoriteit is op het gebied van beveiliging en langdurige militaire bezetting. En dan gaat het niet eens zozeer om de echte militanten, want zowel bij de Amerikaanse zwarten als de Palestijnen is maar een kleine groep actief in verzet (de ‘terroristen’). De meeste mensen zijn vooral bezig om te overleven. Een Israëlische specialist inzake bevolkingstoezicht waarschuwt dan ook tegen de overdreven nadruk op terrorisme; misdaad en verzet gaan immers in elkaar over. Het echte probleem is het bestaan van een rusteloze onderklasse.

Hoe meer leger en politie echter als een soort bezettingslmacht in de eigen grote steden gaan patrouilleren, hoe meer daardoor het gezag van de staat ondermijnd wordt. Deskundigen verwachten dat zelfs in de meest stabiele maatschappijen mensen erop moeten gaan rekenen, voortdurend met identiteitscontroles te maken te krijgen en om de haverklap gefouilleerd te worden. Wie de Tweede Kamer of een museum bezoekt, kan dat nu al vaststellen. Dat is de echte ‘oorlog tegen de terreur’: een wereldoorlog van lage intensiteit, maar van onbeperkte duur tegen gecriminaliseerde armoede in de steden en uiteindelijk tegen de bevolking als geheel. De Wiv past in dat kader en moet daarom met kracht worden afgewezen. Op 21 maart, maar ook daarna.

De artikelen in deze reeks zijn een bewerking van een langer document getiteld Surveillance Capitalism and Crisis’ waarin ook verwijzingen naar het bronnenmateriaal zijn opgenomen.