Houd de straten en gemeenteraden vrij van racisme en fascisme!

De Februaristaking in 1941 is een massale daad van verzet en solidariteit geweest met onze Joodse medeburgers. Het herlevende racisme en fascisme, zowel in ons land als elders in Europa, maakt in dit Jaar van Verzet de herdenking van deze staking actueler dan ooit. Tijdens de landelijke herdenking in het Amsterdamse stadhuis heeft Max van den Berg, lid van het Comité van Waakzaamheid, een bomvolle zaal toegesproken over de noodzaak van eensgezinde strijd tegen racisme en fascisme. Hieronder zijn slotwoorden.

Max van den Berg

Hoe staat het, anno 2018, met het racisme in Europa? De rapporten van Amnesty International spreken van een groeiende haat tegen vluchtelingen en een beangstigende toename van het racisme in alle delen van Europa. De racistische partijen treden op onder verschillende schuilnamen: partij voor de vrijheid, partij voor het volk, nationale partij, democratische partij en ga zo maar door. Dat we die ontwikkeling serieus moeten nemen blijkt uit de volgende voorbeelden.

Portret van Bandera in neo-nazi demonstratie

De regering van Oekraïne geeft een portzegel uit met een foto van ‘de nationale Oekraïense held’. Wie is dat? Het blijkt Bandera te zijn. Wie was Bandera? Leider van de Oekraïense fascisten en een beruchte anti-Semiet . Op het eind van de Tweede Wereldoorlog haalden de nazi’s hem van stal in de hoop het Rode Leger alsnog tegen te houden met Oekraïense collaborateurs en SS’ers, berucht vanwege het uitmoorden van Joden en Polen en medebewakers van de kampen Auschwitz en Sobibor.

In Litouwen werd onlangs de 89-jarige Joodse vrouw Fania Yocheles Brantsovsky aangeklaagd wegens moord. Zij was als jong meisje uit het getto van Vilnius ontsnapt en had zich aangesloten bij de Joodse partizanen, die zich in de oerwouden verborgen hielden. Zij kwamen daarbij regelmatig in conflict met de Litouwse SS’ers die met de Duitse troepen collaboreerden. Alleen door internationaal ingrijpen kon haar veroordeling ongedaan worden gemaakt.

Neem Oostenrijk, waar de fascistische Vrijheidspartij van Haider in 2008 met ruim 17 procent van de stemmen in de regering dreigde te komen. Europa was woedend en kon dit niet accepteren. Nu, in 2018, zit deze partij als tweede in grootte in de regering. Europa kijkt zwijgend toe.

Of neem Alternative für Deutschland. Na de verkiezingen van 2013 nog geen zetels in de Bondsdag, maar nu al 94 zetels. Een grote fractie vol antisemieten, vluchtelingenhaters en Holocaust-ontkenners.

Of neem Spanje. Premier Mariano Rajoy sloeg daar met veel politiegeweld 900 Catalanen tegen de grond, in zijn poging hun streven naar autonomie de kop in te drukken. Rajoy is lid van de Volkspartij, maar afkomstig uit de gerenommeerde fascistische kringen van de Franco-partij.

Over al deze racistische partijen ligt een dek van camouflerend woordgebruik. Zij zijn rechts, uiterst rechts of extreemrechts.

Dobbernegers

Na het ‘Minder minder Marokkanen’ van Wilders, gooit Baudet er nog een schepje bovenop met zijn homeopathische verdunning van het Nederlandse volk door invloed van volkeren uit de hele wereld. Deze opvatting is gelijk aan de Bloed-en-Bodem-theorie van de Duitse nazi’s. Het zuivere Hollandse bloed mag niet verontreinigd worden door het minderwaardige bloed van Afrikaanse, Caribische of Marokkaanse, Turkse of Koerdische volkeren. Denk aan het verbod op gemengde huwelijken.

Toen de kritiek op deze racistische stellingname groeide, gooide Baudet het vlotjes over een andere boeg. ‘Ik bedoelde niet de etnische verontreiniging van ons volk, maar de culturele verontreiniging.’

Maar dat is natuurlijk onzin. Culturele invloed van buiten is juist een verrijking van de cultuur. De Jugendstil uit Wenen vertaalde zich over heel Europa als Art Nouveau. Na de bevrijding kwam de schilder-stroming Cobra op, waarbij kunstenaars uit Kopenhagen, Brussel en Amsterdam elkaar beïnvloedden. En nog later werd van verzetsstrijder Jan van Gilse postuum diens opera Thijl opgevoerd: een Hollands muziekstuk, gebaseerd op het Belgische schelmenverhaal van Tijl Uilenspiegel.

De Duitse nazi’s noemden Joden smous, oftewel bedriegers. Nederlandse racisten noemden Indonesiërs ploppers. Amerikaanse racisten noemden Vietnamezen spleetogen en China het gele gevaar.

De Amsterdamse lijstaanvoerster van Forum voor Democratie spreekt nu over mensen die wanhopig oorlog en geweld wilden ontvluchten en bij duizenden verdronken in de Middellandse Zee als … dobbernegers. En nummer twee op deze lijst stelt zelfs vast dat iemand van Surinaamse afkomst van nature dommer is dan Ruttes ‘gewone, normale Nederlander’. Alleen die tekst al!

Unilever, Shell, Wilders en Baudet

Bijna de helft van onze uitzendbureaus discrimineert op naam. Mohammed kan het wel vergeten. Schande, roept de Tweede Kamer. Maar deze discriminatie duurt al twintig jaar. Moeilijk te controleren? Een inspecteur hoeft maar rond te bellen en hij weet genoeg.

Na een incident tegen een Joodse zaak staan de kranten terecht vol van verontwaardiging, want opkomend antisemitisme moet worden bestreden. Maar 370 incidenten tegen islamitische instellingen of personen? Daar wordt nauwelijks nota van genomen.

Racisme en discriminatie stimuleren ideologisch ook tot bewapening en oorlogsvoorbereiding. Het ophitsen tegen bepaalde volkeren, die achterlijk, gevaarlijk en agressief zouden zijn. Zijlstra doet dat door eenvoudig te liegen over Poetin, over een gesprek waar hij niet bij was en over agressieve woorden die Poetin niet had gebruikt.

Racisme probeert ook de eenheid van arbeidersbeweging te breken. Daarom moeten wij niet alle mensen die nu achter Wilders en Baudet aanlopen, voor fascisten uitmaken; dat zouden die twee wel willen. Maar deze mensen schieten zichzelf met hun steun aan deze politici wél in de voet. Want als werkers op bedrijven en instellingen in conflict komen met hun collega’s met een buitenlandse achtergrond, dan lacht het grote kapitaal.

Dan komt 50 procent van ons inkomen bij één procent van de rijke top terecht. Dan wordt op een late namiddag 1,4 miljard euro uit de begroting overgeheveld naar Unilever en Shell – hetzelfde Shell dat zijn handen terugtrekt van de schadevergoeding voor de getroffen Groningers. Dan dreigt Amsterdam in handen te komen van de woningspeculanten. En dan verrijkt één procent van de bevolking zich met 15 miljard euro dividend.

Maar maak de racisten niet groter dan ze zijn. Laat Pegida maar met twintig man eenzaam rondlopen, zonder woeste tegenacties, want het is hun om provocaties te doen. En laat Wilders en Baudet in hun vet gaarsmoren. Ons democratische stelsel kan een stootje hebben, maar moet wel met gezamenlijke krachten worden verdedigd. Op zorgvuldige wijze moeten we racistische opvattingen op straat, in de bedrijven en instellingen, en in de gemeenteraad met kracht bestrijden.

Demonstratie op 18 maart

De beste manier om racisme tegen te gaan is de gezamenlijke actie. De schoonmakers, de postbestellers, de zorgverleners, de buschauffeurs, de mensen van Deliveroo en de 60.000 leraren, zij eisen volkomen terecht een beter deel van de groeiende maatschappelijke koek. In die strijd vinden wit, zwart en bruin elkaar. Het FNV, dat bij deze acties nauw betrokken is, krijgt hiermee een belangrijke rol bij het opheffen van raciale verdeeldheid.

Het herkennen van de specifieke problemen van de 200.000 Amsterdammers met een islamitische of Afro-Caribische achtergrond en het nemen van concrete maatregelen, is daarbij van doorslaggevende betekenis. Het racisme onderschatten, hiervan wegkijken en het zwabberen rond de opname van wanhopige vluchtelingen, dit alles ondermijnt het streven van de bevolking naar een betere en socialere samenleving.

Voor democratische en progressieve partijen geldt dat een gezamenlijk opkomen voor de gelijkwaardigheid van alle mensen, niet alleen met woorden maar ook in praktisch handelen, essentieel is voor onze toekomst.

Op 21 maart is het de internationale dag van de strijd tegen racisme en discriminatie en op 18 maart vindt in dit kader in Amsterdam een grote landelijke demonstratie plaats. Ik roep iedereen op hieraan deel te nemen.

Geen racisme op straat! En geen racisme in de bedrijven, de Kamer of de Raad!