Politiestaat ook in onze buurlanden in aanbouw. Frankrijk onder permanente noodtoestand, Spanje gebruikt geweld tegen Catalonië

Kees van der Pijl

Dagblad Trouw enkele dagen terug: ‘Frankrijk schrapt na twee jaar de noodtoestand.’ Een misleidende kop, want uit het bericht daaronder kan de lezer opmaken dat de noodtoestand (een in de grondwet voorziene uitzonderingstoestand) is omgezet in een gewone wet, waardoor de mogelijkheden tot afluisteren zonder rechterlijke toestemming, alsmede andere inperkingen van de burgerrechten, permanent worden gemaakt.

In Spanje wordt de uiterst rechtse regering-Rajoy geconfronteerd met een afscheidingsbeweging in Catalonië en ook daar is het antwoord politiegeweld en inperking van rechten. In de Spaanse media wordt gespeculeerd over het uitroepen van de noodtoestand en veel wijst erop dat het ook hier de kant opgaat van militair bestuur en opschorting van fundamentele democratische rechten.

De EU heeft zich bij monde van onze eigen Frans Timmermans accoord verklaard met het gebruik van geweld door Madrid. ‘De regionale regering van Catalonië heeft er door een referendum te organiseren voor gekozen om de wet te overtreden en het is de plicht van iedere regering om de wet te handhaven en dat vereist soms het gebruik van proportioneel geweld.’

Bij ons de Sleepnetwet, ook wel kernachtig ‘Meeloerwet’ genoemd; in Frankrijk afluisteren onder de permanente noodtoestand; in Spanje, mocht het maandag tot een uitroepen van de onafhankelijkheid komen, mogelijke afkondiging van de artikelen 115 (intrekken regionale autonomie) en 116 (opheffen burgerlijke vrijheden inclusief het stakingsrecht en verkiezingen, en instellen perscensuur).

Opvallend bij dit alles is de rol van de sociaaldemocratie.

Lees verder