Naar aanleiding van de aanslagen in Parijs

(redactie)

De bloedige aanslagen in Parijs hebben geleid tot de langzamerhand vertrouwde oproepen tot nòg meer oorlog, een strijd tot het bittere einde enzovoort: ditmaal door president François Hollande en zijn premier Manuel Valls.

Alsof eerdere aankondigingen in die trant niet juist hebben bijgedragen tot dit drama.

Het uitspreken van afschuw, verklaringen over een uitdaging aan de mensheid en dergelijke—moet dat steeds maar herhaald worden?

Wordt het niet tijd om duidelijk vast te stellen wie er verantwoordelijk zijn voor de spiraal van geweld in het Midden-Oosten en Noord-Afrika, alsmede Centraal-Azië en de Kaukasus, een spiraal die tot een radicalisering van alle betrokken partijen heeft geleid en nu de Franse hoofdstad heeft bereikt?

Saoedi-Arabië

Met de Sykes-Picot-overeenkomst van 1916, die de Arabische gebieden van het Ottomaanse Rijk verdeelde tussen Engeland en Frankrijk, trok het Westen de grenzen in de regio. Een jaar later beloofde London met de Balfour-verklaring ook een tehuis voor joden in het aan de Britten toegekende Palestina.

Alle moderniserende, naar onafhankelijkheid strevende krachten die zich daarna in het Midden-Oosten hebben aangediend, zijn door het Westen bestreden met steun van de meest reactionaire islamitische stromingen ter plekke, waarvan het wahabisme van Saoedi-Arabië de kroon spant. Deze middeleeuwse versie van de soenni-islam streeft naar de meest strenge vorm van islamitische wetgeving, de sharia.

De heilige oorlog (jihad) tegen ongelovigen en ketters zoals de shia-moslims is de belangrijkste opdracht in het leven van haar aanhangers. Saoedi-Arabië steunt deze strijd, van Afghanistan tot Syrië, al was het maar om te voorkomen dat die zich richt tegen de al-Saoed-dynastie aan het thuisfront.

Bush en Sarkozy

De jihadisten die als hulptroepen van het Westen zijn ingezet, hebben zich echter nooit bij die rol neergelegd. De meest spectaculaire klap die werd uitgedeeld aan hun beschermheren waren de aanslagen van 11 september 2001. Maar in plaats van Saoedi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten en de eveneens betrokken Pakistaanse geheime dienst ISI hiervoor aansprakelijk te stellen, kondigde de regering-Bush de ‘oorlog tegen de terreur’ af. Na de omverwerping van het taliban-regime in Afghanistan keerde die oorlog zich onder valse voorwendsels tegen het regime van Saddam Hoessein in Irak, dat door de Amerikaans-Britse invasie van 2003 ten val werd gebracht.

Frankrijk had zich onder Chirac nog tegen dit avontuur gekeerd, maar onder zijn opvolger Sarkozy nam het in 2011 de leiding om in zowel Libië als Syrië de democratiseringsbewegingen daar aan te grijpen om zelf een regimewisseling tot stand te brengen. Zelfs Hollande heeft onlangs nog zijn twijfel uitgesproken over het feit dat in Libië een regime werd omvergeworpen zonder een plan te hebben voor wat er daarna moest gebeuren.

Wapens voor… IS

In Syrië is het inmiddels vertrouwde bondgenootschap van Westerse landen met de Golfstaten, onder aanvoering van Saoedi-Arabië en versterkt met Turkije, in de strijd met het Assad-regime verwikkeld. Het kwam echter niet tot direct Westers militair ingrijpen, aangezien de weerstand bij het publiek in de VS en Europa tegen nog meer oorlog was toegenomen. Bovendien had Rusland zijn veto uitgesproken tegen een VN-resolutie die had kunnen uitlopen op een Libisch scenario, namelijk Navo-luchtsteun voor jihadisten en andere milities.

Net als in Libië heeft het Westen, Frankrijk incluis, echter wel tonnen wapens aan de Syrische opstand geleverd. Daarvan is het overgrote deel in handen gekomen van de meest militante, best georganiseerde tak van de binnen- en buitenlandse jihadisten, de Islamitische Staat.

Pas nu de Russen sinds enige weken intensieve luchtsteun zijn gaan verlenen aan het Syrische regeringsleger in de strijd tegen IS en andere jihadistenformaties, is er een wending gekomen. Ook de Amerikanen, die zich tot nu toe tot de strijd met IS hadden verplicht als onderdeel van een coalitie van 65 landen, waaronder de staten die IS en/of andere jihadisten steunen, zijn immers nu pas tot werkelijke acties overgegaan en geven gerichte luchtsteun aan de Syrische Koerden.

Voor het eerst is de Islamitische Staat daarom in het defensief gedrongen, en nu heeft deze organisatie zich met een spectaculaire reeks aanslagen gekeerd tegen Frankrijk.

Wapenstilstand

Het antwoord op de bloedbaden in Parijs, bloedbaden die in het Midden-Oosten aan de orde van de dag zijn maar hier (nog) niet, moet natuurlijk niet zijn, nòg meer oorlog, nòg meer inperking van rechten en nòg meer afluisteren en opsluiten zonder vorm van proces. Het antwoord kan alleen bestaan uit stappen om een wapenstilstand af te dwingen in Syrië en het Midden-Oosten, inclusief de door Israël Bezette Gebieden.

Zo niet, dan zal de strijd die men daar levert verder overslaan naar Europa. Wat dat betekent voor de spanningen tussen de verschillende bevolkingsgroepen hier en de gestage opmars van extreem rechts mag iedereen zelf invullen.