Zijn joden in Europa nog veilig?

Kees van der Pijl

Sinds de aanslagen in Parijs begin januari is in Frankrijk en elders in Europa een grootscheepse campagne begonnen rond het thema van de veiligheid van mensen met een joodse achtergrond. Na de dodelijke schietpartij in Kopenhagen in het weekend van 15 februari, is er prompt weer een roep om een nieuwe Exodus gevolgd. Dat het geweld na Parijs zich vooral tegen ‘Moslim’-doelen richt, wordt gemakshalve vergeten.

De luidste stem in deze kwestie is die van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, die voor een lastige verkiezingsstrijd staat waarin hij vooral ter rechterzijde bedreigd wordt door de charismatische Naftali Bennett, een pure racist, en de niet minder geduchte Avigdor Lieberman. Netanyahu heeft een wetsvoorstel ingediend om Israël tot joodse staat te verklaren. De Palestijnse inwoners worden dan definitief tweederangsburgers, ook in Israël zelf.

Het idee van de ‘joodse staat’ heeft één grote handicap, nl. dat een joodse etnische groep sinds de verstrooiing van de oorspronkelijke Bijbelse stammen nooit heeft bestaan. De studies van Arthur Koestler en Shlomo Sand hebben uitvoerig aangetoond dat de verspreiding van ‘joden’ vooral een kwestie van bekering was, met als grootste toestroom de overstap naar het monotheïsme van het Khazarenrijk ten noorden van de Zwarte Zee en de Kaspische Zee in de achtste eeuw na Christus. Omdat de Khan van de Khazaren nòch ondergeschikt wilde zijn aan het Grieks-Orthodoxe Byzantium, nòch aan het Moslim-kalifaat in Bagdad, haalde hij joodse theologen naar zijn hof die de elite bijstonden in deze zowel geopolitieke als religieuze operatie.

Dat de grootste concentratie van joodse religieuze gemeenschappen zich bij het begin van de twintigste eeuw nog altijd in Polen, Zuid-Rusland en Oekraïne bevond, heeft dus een historische verklaring waaraan moeilijk kan worden getwijfeld, al vonden er daarnaast ook golven van bekering plaats in Noord-Afrika, het Iberisch schiereiland en elders. Het ‘volk’ dat op een dag terug zou keren naar zijn geboortegrond, is echter een mythe.

Overal waar ze zich bevonden waren de joden, over wie al vroeg bijgelovige verzinsels de ronde deden, mikpunt van vreemdelingenhaat, bv. bij misoogst of om af te leiden van algemene ontevredenheid. Ook de joden in het Russische Rijk leden onder voortdurende vervolging, die aan het begin van de 20ste eeuw heftiger werd. De slachtoffers probeerden dit te ontlopen door te emigreren (1,3 miljoen, vooral naar de Verenigde Staten), dan wel te assimileren, en wel in het bijzonder door naar de steden te trekken (3,5 miljoen) en zich aan te sluiten bij de socialistische beweging.

Het zionisme, dat rond de eeuwwisseling was opgekomen en de joodse emigratie richting Palestina wilde sturen, had weinig of geen aanhang. De joodse jeugd hier, schreef Chaim Weizmann in 1903 aan de stichter van het zionisme, de Oostenrijker Herzl, is anti-zionistisch, niet omdat ze zoals in West-Europa, wil assimileren, maar uit socialistische overtuiging.

Wie of wat joden zijn is dus een glijdende schaal, van geassimileerd (opgegaan in een andere bevolking) tot orthodox joods gelovig. De helft van de meer dan 100 000 mensen die uit Nederland zijn afgevoerd naar nazi-vernietigingskampen in de Tweede Wereldoorlog, beschouwden zichzelf helemaal niet als joods. Er was een racistisch  regime voor nodig dat in de Neurenberger Rassenwetten een strikte scheidslijn tussen ‘Ariërs’ en ‘joden’ trok. Wie aan de verkeerde kant van de streep terecht kwam, was ten dode opgeschreven—man, vrouw of kind.

In een moderne staat is iedereen vrij om zich met een etnische groep en/of godsdienst verbonden te voelen, al is die keuze meestal reeds met de geboorte bepaald. De staat bemoeit zich echter niet met zulke onderscheidingen; men is staatsburger en wat zij/hij verder wil zijn als privé-persoon is niet aan de staat om te bepalen.

Het Israël van Netanyahu (of van Bennett of Lieberman) wil echter ook de etnische signatuur van het land bepalen en niet alleen dat, het wil ook het enige, uitsluitende vaderland van die groep in de wereld zijn. Zoals de nazi’s een absolute scheidslijn tussen ‘Ariërs’ en ‘joden’ wilden trekken, wil Netanyahu een absolute grens tussen ‘joden’ en niet-joden. Hoe meer die scheiding absoluut wordt gemaakt, hoe groter de kans dat de ‘joden’ een goed heenkomen zullen moeten zoeken in hun vaderland, Israël. Want net als aan het begin van de 20ste eeuw, is het aantal joden dat het zionisme in de praktijk brengt, nog altijd een minderheid (6 miljoen in Israël, 7 miljoen in rest van de wereld, m.n. de VS)

De langzame demografische verschuiving in Israël ten gunste van de Palestijnen (door hun hogere geboortecijfer, het weglekken van gekwalificeerde Israëli’s naar Amerika, en andere oorzaken) gaat verder dan de naderende verkiezingen. Duidelijk is dat na het opdrogen van de immigratie uit de voormalige Sovjet-Unie, er nieuwe ‘bronnen’ moeten worden aangeboord als Israël niet langzaam maar zeker alsnog de ‘één-staat-oplossing’ binnendrijft: Palestijnen, joden, en andere groepen in één moderne staat, Israël. En dat is ondenkbaar voor de racistische vleugel van het Zionisme die Netanyahu aanvoert.

Dat is de achtergrond van de oproep aan Franse, Deense, en andere mensen van joodse afkomst om zich in Israël ‘in veiligheid’ te brengen omdat het hier te gevaarlijk zou zijn.

Wij moeten onze medemensen, of ze nu een joodse identiteit (religieus  of cultureel) verkiezen of niet, beschermen tegen antisemitisme, discriminatie of andere vormen van fascisme. Dat is simpelweg een van de opdrachten van het Comité van Waakzaamheid. Maar we zullen net zo goed de doctrine van het puur ‘joodse’ Israël van Netanyahu, Bennett en Lieberman zonder voorbehoud moeten bestrijden.

Over Je Suis Charlie nog mijn volgende posts op Oorlog Is Geen Oplossing blog:

http://oorlogisgeenoplossing.blogspot.nl/2015/01/van-syrie-naar-parijs-doelwit-charlie.html

http://oorlogisgeenoplossing.blogspot.nl/2015/01/netanyahu-in-parijs-je-suis-charlie.html

http://oorlogisgeenoplossing.blogspot.nl/2015/01/politiek-als-theater-nog-een-keer-je.html